เณรน้อยรูปหนึ่ง เกิดความฉงนสนเท่ห์ใจในคำสอนของผู้เป็นอาจารย์เป็นอย่างยิ่ง
จึงได้เข้าไปถามอาจารย์ถึงในห้องว่า
"อาจารย์ครับ ท่านมักจะอบรมสั่งสอนพวกเราอยู่เสมอว่า
ต้องหมั่นฉุดช่วยเวไนยสัตว์ ไม่ว่าจะเป้นคนดีหรือคนเลว แต่ผมไม่เข้าใจอยู่อย่างก็คือ
ผมมักจะได้ยินชาวบ้านพูดกันอยู่เสมอว่าคนที่เลวทรามต่ำช้านั้นหาใช่คนไม่
เพราะเขาได้สูญเสียธาตุแท้ของความเป็นคนไปแล้ว ถ้าเป็นอย่างนี้
เรายังจะต้องฉุดช่วยเขาอีกหรือไม่ครับ?"
ผู้เป็นอาจารย์มิได้ตอบทันที เพียงแต่หยิบพู่กันขึ้นมาแล้วเขียนคำว่า
"ฉัน" ลงบนกระดาษ แต่ตัวหนังสือนั้นกลับด้านกัน
"นี่อะไร?" อาจารย์ถาม
"ตัวหนังสืทอครับ!" เณรน้อยตอบ "แต่เขียนกลับด้านกัน"
"เป็นตัวอะไร?"
"ตัว "ฉัน" ครับ"
"ตัวหนังสือ "ฉัน" ที่เขียนกลับด้าน ยังใช่ตัวหนังสือหรือเปล่า?"
อาจารย์ไล่เบี้ยต่อ
"ม่ใช่ครับ"
"ในเมื่อไม่ใช่ตัวหนังสือ แล้วทำไมเจ้าบอกว่ามันเป็นตัว
"ฉัน" ล่ะ?"
"ใช่ครับ" เณรน้อยเปลี่ยนคำพูดทันที
"ในเมื่อยังนับเป็นตัวหนังสือ แล้วทำไมเจ้าบอกว่ามันกลับด้านเสียล่ะ?"
เจ้าเณรน้อยถึงกับนิ่งงันไม่รู้จะตอบอย่างไร ผู้เป็นอาจารย์
จึงได้กล่าวต่อไปว่า
"ตัวหนังสือนั้น ไม่ว่าจะเป็นด้านตรงหรือกลับด้าน ก็ยังเรียกว่าตัวหนังสือ
เจ้าบอกว่ามันเป็นตัว "ฉัน" และยังรู้ว่ามันกลับด้าน
นั่นก็เพราะในใจของเจ้ารู้จักตัว "ฉัน" ที่ถูกต้องว่าเขียนอย่างไร"
"ในทางกลับกัน ถ้าหากแต่แรกเริ่มเดิมทีเจ้าไม่รู้หนังสือเลย
ต่อให้เขียนคำว่า "ฉัน" กลับด้าน เจ้าก็ไม่สามารถแยกแยะมันออกได้
ยังเกรงว่าหลังจากมีคนบอกกับเจ้าว่านั่นเป็นคำว่า "ฉัน"
แล้ว เมื่อเจ้าไปเจอคำว่า "ฉัน" ที่ถูกต้อง เจ้ากลับจะบอกว่ามันกลับด้านเสียด้วยซ้ำ!"
อาจารย์หยุดดูสีหน้าลูกศิษย์ก่อนจะพูดต่อไปอีก
"ในทำนองเดียวกัน คนดีเป็นคน คนเลวก็ยังเป็นคน สิ่งสำคัญที่สุดอยู่ที่ว่า
เจ้าจะต้องรู้จักธรรมชาติเดิมแท้ของคนต่างหาก เมื่อนั้น ต่อให้เจ้าได้พบกับคนเลว
เจ้าก็ยังสามารถมองเห็นสิ่งที่ดีงามในตัวของเขาได้ ไม่เพียงเท่านี้
เจ้ายังสามารถโน้มนำจิตเดิมแท้ของเขาออกมาได้อีกด้วย และเมื่อจิตเดิมแท้ของเขาปรากฏ
การจะฉุดช่วยเปลี่ยนแปลงเขาก็มิใช่เรื่องยากอีกต่อไป"
ในโลกแห่งทวิภาวะนี้
เกิดและตาย ดีและชั่ว ถูกและผิด
สิ่งที่ตรงข้ามกันย่อมดำรงอยู่
ผู้ที่ทำลายโซ่ตรวนแห่งอุปาทานสแล้วเท่านั้น
จิตใจจึงสงบบริสุทธิ์ไร้ราคี
ไม่มีการแบ่งแยก ไม่มีดีชั่ว ไม่มีถูกผิด ไม่มีเกิดตาย
หล่อหลอมเป็นหนึ่งเดียวกับจักรวาล
เป็นอมตะชั่วนิรันดร์....