เกร็ดธรรมะ
สัจธรรมนำสู่มาตุภูมิ
ตอนที่ 4.1 ......บำเพ็ญธรรมสร้างคุณธรรม
คุณธรรม สามารถสะเทือนฟ้าดินและเหล่าผีสางเทวดา สามารถแปรเปลี่ยนแบบแผนและกล่อมเกลาจิตมนุษย์ ควรตระหนักว่า "วิเศษสุด คือธรรมะ ประเสริฐสุด คือคุณธรรมแห่งธรรมะ" สิ่งศักดิ์สิทธิ์กล่าวว่า : "ธรรมะ ต้องอาศัยการบ่มเพาะคุณธรรม เพื่อบั่นทอนให้สิ้นวิบากกรรม หากมิฉะนั้นมารทดสอบก็ยิ่งทวีฤทธิ์แรง" เพราะฉะนั้น การเสริมสร้างคุณธรรมจึงแบ่งออกเป็น 3 ทางดังนี้ : (1) คุณธรรมทางใจ คุณธรรมทางใจ หมายถึงการธำรงรักษาเมตตาจิต และจิตเที่ยงธรรม มีจิตใจที่เคารพนบนอบต่อฟ้าดิน ทุกขณะจิตรำลึกในพุทธอริยเจ้า เทิดทูนพระมหากษัตริย์ กตัญญูกตเวทีต่อบุพการี ไม่มีความหยิ่งยโส ไม่โอหัง ไม่ขุ่นเคืองใจ ไม่บันดาลโทสะ ที่ว่านี้จึงเป็นคุณธรรมทางใจ (2) คุณธรรมทางกาย คุณธรรมทางกาย หมายถึงการเสริมสร้างบุคลิกภาพที่สง่างามภูมิฐานเรียบง่าย มีความสำรวมในการบำเพ็ญปฏิบัติ เป็นแบบอย่างที่ดี มีระเบียบวินัย การแต่งกายสะอาดดูเรียบร้อย ดำเนินชีวิตอย่างประหยัดมัธยัสถ์ ศรัทธาประสาทะในการกราบไหว้ มีความอ่อนน้อมถ่อมตน ปรนนิบัติเบื้องสูงด้วยความเคารพ ดูแลเบื้องล่างด้วยความเมตตามีจริยา ทำก่อนแล้วค่อยพูด ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นการเสริมสร้างคุณธรรมทางกาย (3) คุณธรรมทางปาก คุณธรรมทางปาก หมายถึงทุกวาจาทุกถ้อยคำที่ออกจากปากต้องเป็นประโยชน์ต่อผู้คน หมั่นพูดในส่วนของเหตุต้นผลกรรม ตักเตือนคนด้วยคติพจน์ของอริยเจ้า อรรถาพระสูตรพระคัมภีร์ กล่อมเกลาด้วยหนังสือธรรมะ หากไม่พูดก็แล้วไป แต่ถ้าพูดก็ต้องพูดธรรมะ พูดเรื่องคุณธรรม พูดเรื่องคุณงามความดี พูดเรื่องเหตุต้นผลกรรม ไม่พูดก็แล้วไป แต่หากจะพูดต้องพูดพระสูตร พูดหลักธรรม พูดถึงคุณวิเศษของธรรมะ และพูดถึงความแยบยลของธรรมะ จึงเรียกว่าเป็นการสร้างคุณธรรมทางปาก อย่างไรก็ตาม หากทุกคนสามารถดำรงรักษาสภาพจิตที่กล่าวเบื้องต้นนี้ได้ จากนั้นนำไปปฏิบัติอย่างจริงจัง ก็ไม่ต้องกังวลว่าจะไม่สามารถสำเร็จมรรคผล ทว่าวิถีธรรมมีสัมมาและมิจฉา เช่นเดียวกับที่คุณธรรมก็มีทั้งจริงและเท็จ ฉะนั้นจะไม่แยกแยะให้ชัดเจนไม่ได้ ที่ว่าสัมมาและจริงแท้ หมายถึงกิริยาและวาจาเป็นหนึ่งเดียวความจริงคือความเที่ยงตรง ความจริงคือธรรมะ ความจริงคือคุณธรรม ส่วนที่ว่ามิจฉาและความเท็จ หมายถึงปากกับใจไม่ตรงกัน ความเท็จคือมาร ความเท็จคือนอกรีต จึงกล่าวได้ว่า : "มีธรรมะแต่ไร้คุณธรรม คือโจรแห่งธรรม มีคุณธรรมแต่ขาดธรรมะ คือปีศาจแห่งธรรม" ยังกล่าวอีกว่า : "มีบุญแต่ขาดกุศล จะกลายเป็นมาร มีกุศลแต่ขาดบุญ ธรรมะยากบรรลุ" ฉะนั้น ธรรมะกับคุณธรรมคือต้นหน่อแห่งพุทธะนั่นเอง !