|
จิตนั้นแบ่งออกเป็นจิตแห่งธรรม
จิตแห่งอารมณ์และจิตแห่งเลือดเนื้อ จิตแห่งธรรมเป็นจิตที่เรามองไม่เห็น
ไม่มีเสียง ไม่มีกลิ่น ไม่มีรูป ไม่มีร่าง เป็นจิตที่จะมาประเมินหรือวิจารณ์ได้ยาก
จึงมีคำกล่าวว่า "จิตแห่งธรรมนั้นละเอียดอ่อน ผิดกับจิตแห่งอารมณ์น่าอันตราย"
เพราะฉะนั้น จิตแห่งธรรมนั้นเป็นสภาวะอันปราณีต เกินกว่าความคิดที่มนุษย์มีอยู่จะหยั่งรู้ได้ส่วนจิตแห่งอารมณ์นั้น
เป็นจิตของปุถุชนที่ทำให้เกิดทั้งความดีและความชั่ว ผู้ที่หลงระเริงนั้นอยู่ในอาสวะกิเลสทั้งปวง
หรือผู้ที่อยู่ในวัฏฏะแห่งการเวียนว่ายตายเกิด ก็มีต้นเหตุจากจิตแห่งอารมณ์นั่นเอง
จึงกล่าวได้ว่าจิตแห่งอารมณ์นั้นอันตราย ส่วนจิตแห่งเลือดเนื้อ
คือหัวใจ
สรุปแล้วจิตแห่งธรรมคือจิตของเหตุและผล
จิตแห่งอารมณ์คือเลือดลม จิตแห่งเลือดเนื้อคือรูปลักษณ์ เมื่อใดรูปลักษณ์หรือหัวใจสิ้นสภาพ
อารมณ์หรือเลือดลมก็พลอยพินาศ มีจิตแห่งธรรม หรือเหตุและผลเท่านั้นที่ยังคงอยู่
ไม่สูญสิ้นไป
|